NOx (Azot Oksit) sensörü nedir?

NOx sensörü araçlara emisyon yönetmeliklerine uymalarını sağlamak amacıyla takılır. Sensör, bir aracın havaya saldığı azot oksitlerinin seviyelerini izler. Emisyon çıkışını kontrol etmek için Seçici Katalitik İndirgeme (SCR) sistemiyle birlikte çalıştıklarından özellikle dizel araçlar için çok önemlidirler. 

Konuyla ilgili daha ayrıntılı bilgi için faydalı açıklamamıza bir göz atın.

NOx sensörlerinin ömrü ne kadardır?

NOx sensörleri incelikle çalışan hassas cihazlardır. Bununla birlikte, son derece elverişsiz ortamlarda çalışmak zorunda oldukları için sağlam olacak şekilde tasarlanmışlardır. Maalesef, bu asla bozulmayacakları anlamına gelmez ve olası arızalar, farklı faktörlere bağlı olabilir. Yani arızaların ortaya çıkmasının bekleneceği kesin bir kilometre veya zaman aralığı söz konusu değildir. 

NOx sensörü arızasının sebepleri

Birçok motor bileşeninde olduğu gibi bir NOx sensörünün normal şekilde çalışmamasının birden fazla sebebi olabilir. ’En yaygın sebeplerden bazılarına göz atalım.

Mekanik hasar

Bir NOx sensörü son derece kolay bir şekilde zarar görebilir. Sağlam olacak şekilde tasarlanmışlardır, ancak sensörün ölçüm elemanı ince, seramik bir plakadan yapılmıştır. Dolayısıyla bu hassas bileşen, çatlaması veya kırılması durumunda düzgün çalışmayacaktır. Bu hasara ne sebep olabilir? Kayalık arazide sürüş sırasında gevşek bir taşın çarpması da dahil olmak üzere herhangi bir önemli darbe veya çarpma. 

Sızıntılı enjektörler

Bir enjektörde sızıntı varsa yanmamış yakıt, egzoza karışır ve tutuşabilir. Araçta silindir teklemesi de söz konusuysa oksijen, egzoza girebilir ve daha fazla yanmaya ve hatta patlamaya sebep olabilir. Bu sadece NOx sensörüne zarar vermekle kalmayacak, aynı zamanda tüm motoru riske atacaktır. 

Sıcaklıkta değişiklikler

Sıcaklıktaki hızlı değişiklikler termal şoka ve sensörün hasar görmesine yol açabilir. NOx sensörünün, sıcaklığı yüzlerce dereceye varan egzoza yakın bir konumda çalıştığını unutmayın. Dolayısıyla aracın özellikle yüksek hızlarda buzlu bir su birikintisinden veya kardan geçmesi durumunda sıcaklık aniden düşerek hasara yol açabilir.

Uyumsuz motor katkı maddeleri

Motor katkı maddeleri; motor supaplarının temizlenmesi, egzoz gazlarının azaltılması veya performansın artırılması gibi motorun belirli yönlerini iyileştirdikleri vaadiyle pazarlanmaktadır. Ancak bazı motor katkı maddeleri oldukça zarar verici olabilir ve NOx sensörlerini yakacak enjektör sızıntılarına sebep olmak da dahil olmak üzere her türlü soruna yol açabilirler.

Daha yüksek yağ tüketimi

Motorda çok fazla miktarda yağ varsa bunun çoğu yanar. Bu yanmış yağ daha sonra egzoza yerleşerek yakındaki sensörlere zarar verir. Araç normalden daha fazla yağ tüketiyorsa araca çok fazla yağ doldurmak yerine bunun sebebini bulmak en iyisidir.

Su hasarı

Su, örneğin yağmurlu koşullarda araç sürme veya sudan geçme gibi durumlar olmak üzere egzoza çeşitli yollardan girebilir. Ancak su, CO katalitik konvertörünün havadaki nemi yoğunlaştırmasının bir yan ürünü olarak egzoz içerisinde doğal yollardan da oluşabilir. Bu su daha sonra doğrudan NOx sensörünü veya onu bağlayan tapaları aşındırabilir. Bunu önlemek için derin sularda araç kullanmaktan kaçının ve ayrıca daha uzun mesafelerde araç kullanarak yoğunlaşan havanın kurumasına yardımcı olun.

Kir birikmesi

Yanma işleminden kaynaklanan kir ve kurum, egzoz sisteminde doğal şekilde birikebilir. Bu birikinti, sensörü kaplayabilir ve böylece gazı doğru bir şekilde ölçemez. Kurum aynı zamanda bir aşındırıcıdır, yani zamanla sensörü aşındırabilir ve ona zarar verebilir.

NOx sensörü arızalandığında ne olur?

NOx sensörünün arızalandığını gösteren birkaç işaret vardır. Bu işaretlere aşağıdakiler dahildir:

• Motor uyarı ışığının yanması
• Yakıt tüketiminin artması
• Gücün azalması
• Aracın koruma (limp) moduna geçmesi
• Hızlanmada düşüş
• Düşük performans

Bu işaretlerden herhangi birinin fark edilmesi durumunda yapılacak en iyi şey aracı doğrudan bir servise götürmektir. Delphi BlueTech VCI gibi bir arıza teşhis cihazı, aracı ECU (elektronik kontrol ünitesi) hata kodları için tarayarak işaretlerin arızalı bir NOx sensöründen kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirleyebilir

Arızalı bir NOx sensörünün nasıl değiştirileceğine dair bir adım adım kılavuz için kullanışlı kılavuzumuza göz atın.

Arızalı bir NOx sensörü bir aracın yola elverişlilik testini geçememesine sebep olabilir mi? 

NOx sensörleri araç muayeneleri veya diğer yola elverişlilik testleri sırasında test edilmez. Ancak NOx sensöründeki bir sorun, motor uyarı lambasının yanmasına sebep oluyorsa araç buna dayalı olarak testten geçemez. 

NOx sensörü arızalandığında ne yapılmalıdır?

Bir NOx sensörü arızalandığında birkaç şeyin olması mümkündür. SCR (Seçici Katalitik İndirgeme) sistemi arıza bildirdikçe büyük olasılıkla gösterge panelindeki motor arıza lambaları yanacaktır. Arızanın ciddiyetine bağlı olarak motor, koruma (limp) moduna geçebilir.

Bu işaretler görülmeye başlar başlamaz yapılacak en iyi şey, sorunlara sensörün sebep olup olmadığını görmek için aracı sensörün test edilebileceği bir servise götürmektir. Daha fazla bilgi için NOx sensörünün nasıl test edileceğine ilişkin kılavuzumuza göz atın.

Kaliteli yedek parçalar ve uzman desteği için güvenilir satış sonrası ortağınız olarak Delphi'yi seçin.